Багш нарын баяр ойртох тусам олон хүнд нэг ижил асуулт гарч ирдэг.
“Багшдаа юу бэлэглэх вэ?”
Хэт үнэтэй биш байгаасай.
Гоё харагдаасай.
Гэхдээ зүгээр нэг дурсгалын зүйл биш, бодитоор хэрэглэгддэг байгаасай.
Өөрөөр хэлбэл сэтгэл шингэсэн, хэрэгтэй, practical бэлэг байгаасай гэж хүсдэг.
Яг эндээс хамгийн зөв санаа гарч ирдэг.
Багшид өгөх хамгийн сайн бэлэг бол өдөр тутмын ажилд нь үнэхээр хэрэг болох зүйл.
Багш хүн өдөр бүр хичээлийн бэлтгэл хийнэ, тэмдэглэл хөтөлнө, шалгалтын материал цэгцэлнэ, олон хүүхдийн дэвтэр ажил харна, үзэг харандаа байнга хэрэглэнэ, ширээн дээрээ эмх цэгц хэрэгтэй байдаг. Тиймээс багшид зориулсан бэлэг сонгохдоо “гоё харагдаж байна уу?” гэдгээс гадна “үнэхээр ашиглагдах уу?” гэж бодох нь илүү зөв.
Бид бичгийн хэрэгслийн дэлгүүрийн хувьд багшид хэрэгтэй олон төрлийн practical бэлгийн сонголт санал болгох боломжтой. Энэ нийтлэлээр багшдаа өгөхөд тохиромжтой, хэтэрхий ерөнхий биш, бодитоор хэрэглэгдэх 7 санаа-г хуваалцъя.
1. Чанартай үзэгний багц
Багш хүний хамгийн их хэрэглэдэг зүйлсийн нэг бол үзэг. Өдөр бүр ирц тэмдэглэнэ, дэвтэр дээр тайлбар бичнэ, төлөвлөгөө хөтөлнө, сурагчдын ажлыг засна, тэмдэглэл үлдээнэ. Тиймээс чанартай үзэг бол энгийн хэрнээ хамгийн хэрэгтэй бэлгийн нэг.
Яагаад practical вэ?
- өдөр бүр хэрэглэгдэнэ
- байнга дуусдаг учраас нөөц хэрэгтэй байдаг
- ажил дээр шууд ашиглагдана
- багш бүрт хэрэг болдог
Үзэгний багц сонгохдоо:
- хэт хурдан тасардаггүй
- барихад эвтэйхэн
- бичихэд жигд
- улаан, хөх, хар гэх мэт олон хэрэглээтэй өнгө орсон
- энгийн боловч цэвэрхэн савлагаатай
байхыг бодоорой.
Хэрэв ганцхан бүтээгдэхүүнээр practical бэлэг өгөх гэж байгаа бол үзэгний багц хамгийн аюулгүй сонголтын нэг. Ялангуяа анги удирдсан, олон бичиг баримттай ажилладаг багш нарт илүү тохиромжтой.
2. Тэмдэглэлийн дэвтэр эсвэл төлөвлөгч
Багш хүн зөвхөн хичээлээ заагаад өнгөрдөггүй. Хичээлийн агуулга, хийх ажлын жагсаалт, хүүхэд бүрийн анхаарах зүйл, хурлын тэмдэглэл, эцэг эхтэй холбоотой санамж, үнэлгээний мэдээлэл гээд байнга тэмдэглэл хийж байдаг.
Тиймээс чанартай тэмдэглэлийн дэвтэр, planner, долоо хоногийн төлөвлөгч бол маш хэрэгтэй бэлэг.
Яагаад practical вэ?
- өдөр тутмын ажлын зохион байгуулалтад тусална
- санамж, хуваарь, хийх ажлаа нэг дор цэгцлэх боломжтой
- ширээн дээр удаан хэрэглэгддэг
- гоё савлагаатай бол бэлэгний мэдрэмж сайн гардаг
Сонгохдоо:
- хэт том биш, авч явахад эвтэйхэн
- дотор layout нь цэвэрхэн
- тэмдэглэл хийхэд хангалттай зайтай
- хавтас нь бат бөх
- өнгө төрх нь даруухан, цэвэрхэн
байвал багш нарт илүү таалагддаг.
Энэ төрлийн бэлэг нь “гоё мөртлөө хэрэгтэй” ангилалд ордог. Зөвхөн дурсгалын зүйл биш, үнэхээр хэрэглээнд ордог давуу талтай.
3. Ширээний зохион байгуулагч
Багшийн ширээн дээр олон жижиг зүйл байнга байдаг. Үзэг, харандаа, хайч, шугам, цаасны хавчаар, тэмдэглэлийн наалт, жижиг материал, тамга, санамжийн цаас гээд эмхлэх зүйл ихтэй. Тиймээс desk organizer буюу ширээний зохион байгуулагч бол их practical бэлэг.
Яагаад practical вэ?
- ажлын ширээ эмх цэгцтэй болно
- өдөр бүр хэрэглэгдэх жижиг зүйлсээ нэг дор байлгах боломжтой
- ажил хийхэд хурдан, хялбар болгодог
- харагдах байдлаараа ч бэлэг шиг санагддаг
Ийм төрлийн бэлэг нь ялангуяа:
- анги танхимдаа тогтмол суудаг
- өөрийн ширээтэй
- олон бичгийн хэрэгсэл ашигладаг
багш нарт тохиромжтой.
Ширээний organizer нь дангаараа ч бэлэг болж болно. Эсвэл дотор нь жижиг stationery бүтээгдэхүүнүүд хийж багц бэлэг болговол бүр гоё болно.
4. Sticky notes, page marker, тэмдэглэлийн жижиг хэрэгслүүдийн багц
Заримдаа хамгийн том бэлэг биш, хамгийн их хэрэглэгддэг жижиг зүйлс хамгийн үнэ цэнтэй байдаг. Sticky notes, page marker, memo pad, index tab зэрэг нь багшийн ажилд байнга хэрэг болдог.
Хаана хэрэгтэй вэ?
- хичээлийн материал дээр тэмдэг тавихад
- хурлын санамж үлдээхэд
- дэвтэр, ном, хөтөлбөр дээр хурдан ялгалт хийхэд
- чухал хуудсыг тэмдэглэхэд
- түр сануулах note үлдээхэд
Яагаад practical вэ?
- бага оврын хэрнээ өндөр хэрэглээтэй
- олон багш өөрсдөө байнга авдаггүй ч хэрэглээ гардаг
- бэлэгний багц дотор оруулахад маш тохиромжтой
- ашиглахад амар, шууд хэрэгтэй
Хэрэв та хэт үнэтэй бэлэг биш ч анхааралтай сонголт хийхийг хүсэж байвал ийм төрлийн жижиг хэрэгслүүдийг нэг дор багцалж өгөхөд хангалттай.
5. Самбарын маркер, тодруулагч, засварлах хэрэгслийн багц
Багшийн мэргэжилтэй хамгийн ойрхон төрлийн practical бэлгийн нэг бол заах үйл ажиллагаанд нь шууд хэрэг болох хэрэгслүүд. Үүнд:
- самбарын маркер
- тодруулагч
- улаан үзэг
- баллуур
- correction tape
- цавуу
- наадаг санамж
- шугам
зэрэг багтаж болно.
Яагаад practical вэ?
- ажил дээрээ шууд хэрэглэнэ
- өөртөө авч нөөцөлж байх шаардлагатай байдаг
- олон төрлийн хэрэглээг нэг дор шийднэ
- багц байдлаар бэлэглэхэд утга сайтай
Ялангуяа:
- бага ангийн багш
- сургалтын төвийн багш
- өдөр бүр самбар ашигладаг багш
- шалгалт, дэвтэр засалт их хийдэг багш
нарт ийм бэлэг маш тохиромжтой.
Энэ төрлийн бэлгийн гол давуу тал нь “баярын дараа шүүгээнд орхигдохгүй”. Шууд хэрэглээнд орно.
6. Бэлэн багц бэлэг
Заримдаа нэг бүтээгдэхүүнээс илүү сайтар бодож сонгосон багц илүү үнэ цэнтэй санагддаг. Жишээ нь:
- тэмдэглэлийн дэвтэр
- чанартай үзэг
- sticky notes
- page marker
- жижиг organizer
- тодруулагч
гэсэн бүрдэлтэй багц байж болно.
Яагаад practical вэ?
- нэг дор хэд хэдэн хэрэгцээг шийднэ
- бэлэгний харагдах байдал илүү цэгцтэй, сэтгэл шингэсэн болдог
- төсөвтөө тааруулж жижиг, дунд, том багц болгож болно
- хувь хүн, ангиараа, эцэг эхийн зөвлөлөөр өгөхөд ч тохиромжтой
Бичгийн хэрэгслийн дэлгүүрийн хувьд энэ нь маш давуу талтай. Учир нь нэг бүтээгдэхүүн санал болгохоос илүү “багшид хэрэгтэй бэлгийн багц” гэж сэтгээд сонголтуудаа уялдуулж өгч болно.
Жишээ нь:
- Жижиг practical багц
- Өдөр тутмын хэрэглээний багц
- Ширээний хэрэгслийн багц
- Төлөвлөлтийн багц
- Анги удирдсан багшид зориулсан багц
гэж ангилбал худалдан авагч сонголт хийхэд ч амар болно.
7. Багшийн ширээ, ажилд хэрэгтэй “сонгомол хэрэгслийн сет”
Хамгийн practical бэлгийн санаануудын нэг бол “бэлэг” гэхээсээ илүү ажлын хэрэгцээнд яг тохирсон сет бэлдэх юм. Өөрөөр хэлбэл нэг сэдэвтэй багц.
Жишээ нь:
А. Өдөр тутмын бичгийн сет
- хөх үзэг
- улаан үзэг
- харандаа
- баллуур
- үзүүрлэгч
- шугам
Б. Тэмдэглэлийн сет
- planner
- sticky notes
- page marker
- тодруулагч
- memo pad
В. Ширээний эмх цэгцийн сет
- organizer
- хавчаар
- note holder
- жижиг савлагаатай stationery essentials
Г. Хичээл заах сет
- самбарын маркер
- correction хэрэгсэл
- наалт
- тодруулагч
- тэмдэглэгээний хэрэгслүүд
Ийм сетийн давуу тал нь:
- purpose нь тодорхой
- practical value нь өндөр
- хүний ажилтай нь холбоотой
- сонголт хийхэд худалдан авагчид амар
Энэ бол зүгээр нэг “юм цуглуулсан” бэлэг биш. Харин багшийн ажилд хэрэгтэй зүйлсийг бодож багцалсан бэлэг болно.
Багшид бэлэг сонгохдоо юуг анхаарах вэ?
Багшид бэлэг өгөхдөө заавал үнэтэй зүйл сонгох албагүй. Харин дараах 4 зүйлийг бодвол илүү зөв сонголт болно.
1. Хэрэглэгдэх эсэх
Бэлэг өгсний дараа шүүгээнд үлдэх үү, эсвэл маргаашаас нь ашиглагдах уу?
2. Энгийн мөртлөө чанартай байх
Хэт их чимэглэлтэй биш, харин чанартай, цэвэрхэн, ажил хэрэгч төрлийн зүйлс багшид илүү тохиромжтой байдаг.
3. Багцын логик
Нэг нэгэндээ холбоотой, хамт хэрэглэхэд утгатай зүйлсийг багцлах нь илүү үнэ цэнтэй мэдрэмж өгнө.
4. Багшийн ажилтай нийцэх
Багш хүн юу хамгийн их хэрэглэдгийг бодох хэрэгтэй. Тэгвэл “дурсгалын” биш, “үнэхээр хэрэгтэй” бэлэг сонгож чадна.
Яагаад бичгийн хэрэгслийн дэлгүүрээс багшийн бэлэг сонгох нь зөв бэ?
Багшид зориулсан бэлэг сонгохдоо олон хүн эхлээд ерөнхий бэлэг боддог. Гэхдээ practical талаас нь харвал бичгийн хэрэгслийн дэлгүүр хамгийн олон боломж олгодог.
Учир нь эндээс:
- өдөр тутам хэрэглэгдэх зүйл
- ажилд хэрэгтэй зүйл
- жижиг, дунд, том төсвийн сонголт
- дан бүтээгдэхүүн
- багц бэлэг
- хэрэгцээнд суурилсан set
гээд олон хувилбар гаргаж болно.
Мөн сонголт хийх хүн бүрийн хэрэгцээ өөр. Зарим нь ганц багшдаа өгөх бэлэг хайж байгаа. Зарим нь ангиараа нийлж өгөх гэж байгаа. Зарим нь цэцэрлэг, сургууль, сургалтын төвийн багш нарт олон тоогоор бэлэглэх хэрэгтэй байдаг. Ийм үед stationery төрлийн practical бэлэг илүү уян хатан шийдэл өгдөг.
Төсвөөсөө хамаараад яаж сонгох вэ?
Бэлэг practical байна гэдэг заавал өндөр үнэтэй байна гэсэн үг биш.
Хэрэв жижиг төсөвтэй бол:
- чанартай үзэгний багц
- sticky note + page marker багц
- жижиг тэмдэглэлийн дэвтэр
Дунд төсөвтэй бол:
- planner + үзэг
- organizer + stationery essentials
- маркер, тодруулагч, note-ийн багц
Илүү том төсөвтэй бол:
- олон бүтээгдэхүүнтэй practical gift set
- багшийн ширээний иж бүрэн жижиг сет
- төлөвлөлт + бичгийн хэрэгсэл + organizer хосолсон багц
Энд хамгийн чухал нь үнэ биш, сонголтын логик.
Багш нарт хамгийн их таалагддаг бэлэг ямар байдаг вэ?
Ихэнхдээ хамгийн их үнэлэгддэг бэлэг нь:
- өдөр бүр хэрэг болдог
- эмх цэгцэд тусалдаг
- ажил хөнгөвчилдөг
- өөрт нь зориулаад бодож сонгосон мэт санагддаг
төрлийн зүйлс байдаг.
Өөрөөр хэлбэл:
“Сэтгэлтэй, хэрэгтэй, practical.”
Энэ гурвыг хангасан байхад багшийн бэлэг хэт сүртэй байх шаардлагагүй.
Дүгнэлт
Багш нарын баяр ойртож байгаа үед багшдаа өгөх бэлэг сонгоно гэдэг амаргүй мэт санагдаж болно. Гэхдээ сонголтоо practical талаас нь харвал илүү хялбар болно.
Хамгийн гоё бэлэг бол хамгийн үнэтэй бэлэг биш.
Хамгийн хэрэгтэй бэлэг бол хамгийн зөв бэлэг.
Тиймээс багшид өгөх бэлэг сонгохдоо:
- чанартай үзэг
- тэмдэглэлийн дэвтэр
- planner
- organizer
- sticky notes
- маркер, тодруулагч
- бэлэн practical багц
зэрэг өдөр тутам хэрэглэгдэх зүйлсээс эхлээд хараарай.
Хэрэв та багшид өгөх practical бэлэг хайж байгаа бол бичгийн хэрэгслийн дэлгүүрээс сонгох нь хамгийн зөв шийдлүүдийн нэг байж чадна. Учир нь багшийн ажилтай хамгийн ойр, бодит хэрэглээтэй зүйлс эндээс олдоно.
Бэлэг өгөхдөө “гоё харагдах” дээр зогсохгүй, “үнэхээр хэрэгтэй байх” гэдэг санааг бодож сонговол илүү утгатай болно.
Багшийн ажлыг хүндэлсэн, хэрэглээнд нь нийцсэн, practical бэлэг бол үргэлж хамгийн зөв сонголт байдаг.