Төсвөө хянах 7 арга

Нэг бүрчлэн харахад жижиг мэт санагдах зардлууд нийлээд гэр бүлийн төсөвт нэлээд ачаалал болдог. Ялангуяа жагсаалтгүй дэлгүүр хэсэх, хямдралд хөтлөгдөх, хэрэгцээ ба хүслийг ялгахгүй байх нь нийт зардлыг өсгөдөг.

Хичээлийн шинэ жил дөхөхөөр цүнх, дэвтэр, үзэг, харандаа, хувцас, гутал гээд авах зүйлс нэмэгдэж, анх төлөвлөсөн төсөв амархан хэтэрдэг.

Тэгвэл хичээлийн бэлтгэлийн төсвөө хэрхэн хянах вэ?

Хамгийн гол нь дэлгүүрт очсоныхоо дараа биш, худалдан авалт хийхээсээ өмнө шийдвэрээ гаргах юм.

1. Эхлээд гэрт байгаа зүйлсээ шалга

Шинээр юу авах вэ гэдгээ шийдэхээс өмнө өнгөрсөн жилээс үлдсэн зүйлсээ нэг бүрчлэн шалгаарай.

Жишээлбэл:

цүнх;
харандааны сав;
шугам;
баллуур;
өнгийн харандаа;
хайч;
ном, сурах бичиг;
дүрэмт болон спорт хувцас

зэргээс дахин ашиглах боломжтой зүйл цөөнгүй байдаг.

Ашиглах боломжтой бүтээгдэхүүнийг зөвхөн шинэ хичээлийн жил эхэлж байгаа гэсэн шалтгаанаар солих шаардлагагүй.

Энэ нэг алхам л шинээр авах зүйлсийн жагсаалтыг мэдэгдэхүйц богиносгож чадна.

2. Худалдан авах зүйлсийн жагсаалт гарга

Жагсаалтгүй дэлгүүр хэсэх үед анх төлөвлөөгүй зүйл авах магадлал нэмэгддэг.

Тиймээс сургуулиас өгсөн хэрэгслийн жагсаалт болон хүүхдийн бодит хэрэгцээг нэгтгээд шинээр авах зүйлсээ урьдчилан бичээрэй.

Жагсаалтаа дараах байдлаар ангилж болно:

бичгийн хэрэгсэл;
ном, материал;
цүнх;
хувцас;
гутал;
бусад хэрэгцээ.

Ингэснээр ямар ангилалд хэдий хэмжээний мөнгө зарцуулахаа урьдчилан харах боломжтой болно.

3. Хэрэгцээ ба хүслийг ялга

Хүүхэд шинэ цүнх, зурагтай дэвтэр эсвэл найзуудынхаа хэрэглэж байгаа бүтээгдэхүүнийг хүсэх нь хэвийн.

Гэхдээ хүссэн бүхэн зайлшгүй хэрэгцээ биш.

Худалдан авалт хийхээсээ өмнө:

Энэ зүйл үнэхээр хэрэгтэй юу?

Гэрт ижил зориулалттай зүйл байгаа юу?

Илүү боломжийн үнэтэй сонголт байна уу?

гэж асуугаарай.

Хүүхдийн хүслийг бүрэн үгүйсгэхээс илүү тодорхой төсөв дотор сонголт хийлгэх нь илүү үр дүнтэй.

Жишээлбэл:

“Бичгийн хэрэгсэлдээ 50,000 төгрөгийн төсөвтэй. Энэ төсөвтөө багтаагаад хамтдаа сонгоё.”

гэж болно.

Ингэснээр хүүхэд ч хэрэгцээ, хүсэл болон мөнгөний үнэ цэнийг бодитоор ойлгож эхэлнэ.

Хичээлийн бэлтгэлийн төсвөө хянах үнэгүй checklist

Худалдан авалт хийхээсээ өмнө ашиглах A4 хэмжээтэй төсөв хянах checklist бэлдлээ.

Checklist дотор:

худалдан авалтын өмнөх шалгах зүйлс;
дэлгүүр хэсэх үеийн хяналт;
хэрэгцээгээ шалгах 5 асуулт;
төлөвлөсөн болон бодит зардлын хүснэгт

багтсан.

👉 A4 checklist-ээ PDF-ээр татах

Хэвлэж аваад шууд бөглөж ашиглах боломжтой.

4. Урьдчилан төсөв тогтоо

“Хэд гарах бол?” гэж таахын оронд худалдан авалт хийхээс өмнө нийт төсвөө тогтоох нь зүйтэй.

Үүний дараа төсвөө ангиллаар хуваагаарай.

Жишээлбэл:

бичгийн хэрэгсэл — ______₮
цүнх — ______₮
хувцас, гутал — ______₮
ном, материал — ______₮
бусад — ______₮

Ингэвэл нэг бүтээгдэхүүнд хэт их мөнгө зарцуулснаас болж бусад хэрэгцээний төсөв хүрэхгүй болох эрсдэл багасна.

Мөн худалдан авалт хийх явцдаа бодит зарцуулалтаа тэмдэглэж байвал төсөв хаана хэтэрч байгааг шууд харж чадна.

5. Хямдралд биш, жагсаалтдаа тулгуурла

Хямдрал мөнгө хэмнэх боломж байж болно. Гэхдээ зөвхөн үнэхээр хэрэгтэй бүтээгдэхүүнээ хямд үнээр авч байгаа үед л хэмнэлт болно.

Танд хэрэггүй зүйл 50% хямдарсан байсан ч худалдаж авбал нэмэлт зардал хэвээр.

Тиймээс нэг энгийн дүрэм баримтлаарай:

Жагсаалтад байгаа зүйл хямдарсан бол ав. Жагсаалтад байхгүй бол дахин бод.

Мөн “2+1”, багц бүтээгдэхүүн зэрэг урамшууллыг харахдаа бодитоор тэр хэмжээгээр ашиглах эсэхээ тооцох хэрэгтэй.

6. Хамгийн хямдыг биш, тохиромжтойг сонго

Хэт хямд бүтээгдэхүүн богино хугацаанд эвдэрч дахин худалдаж авах шаардлага үүсгэж болно.

Нөгөө талаар хэрэгцээнээсээ хэт үнэтэй бүтээгдэхүүн сонгох нь төсвийг шууд өсгөнө. Шидэд шогол хүүхдийн эрүүл ахуйн чанар, стандардын шаардлагад нийцсэн хичээлийн хэрэгслийг боломжийн үнээр нийлүүлдэг тул эргэлзэх зүйлгүйгээр сонголтоо хийж болно.

Тиймээс бүтээгдэхүүн сонгохдоо:

үнэ + чанар + ашиглах хугацаа

гэсэн гурван үзүүлэлтийг хамтад нь хараарай.

Цүнх, гутал зэрэг удаан ашиглах зүйлсийн хувьд бат бөх чанарыг илүү анхаарч болно.

Харин дэвтэр, үзэг, харандаа зэрэг тогтмол хэрэглэж дуусдаг бүтээгдэхүүнд хэрэгцээнд тохирсон боломжийн сонголт хийх нь зөв.

7. Бодит зардлаа эцэст нь заавал харьцуул

Худалдан авалт дууссаны дараа:

Төлөвлөсөн төсөв хэд байсан бэ?

Бодитоор хэдийг зарцуулсан бэ?

Аль ангилалд төсөв хэтэрсэн бэ?

гэдгээ нэг удаа харьцуулаарай.

Энэ нь зөвхөн энэ жилийн зардлыг харах биш, дараа жилийн хичээлийн бэлтгэлийг илүү зөв төлөвлөхөд хэрэг болно.

Хэрэв ямар нэг ангилалд байнга төсөв хэтэрдэг бол дараагийн удаа тэр хэсгийн төсвөө бодитоор тооцох эсвэл худалдан авалтын сонголтоо өөрчлөх боломжтой.

Хичээлийн бэлтгэлийг нэг удаагийн том зардал болгохгүй байх

Боломжтой бол хичээлийн бэлтгэлийг зөвхөн наймдугаар сарын худалдан авалт гэж харахгүй байж болно.

Урьдчилан мэдэгдэж байгаа хэрэгцээг жилийн турш бага багаар төлөвлөх нь нэг дор гарах санхүүгийн ачааллыг бууруулна.

Жишээлбэл, тогтмол хэрэглэдэг бүтээгдэхүүнийг тохиромжтой үед нь авах, дахин ашиглах зүйлсээ зөв хадгалах, удахгүй солих шаардлагатай хувцас хэрэгслээ урьдчилан тооцох боломжтой.

Эцэст нь

Хичээлийн бэлтгэлийн төсөв хянах гэдэг нь хамгийн хямд бүтээгдэхүүн худалдаж авах тухай биш.

Харин:

юу хэрэгтэйгээ тодорхойлох → төсөв тогтоох → төлөвлөгөөний дагуу худалдан авах → бодит зардлаа хянах

гэсэн энгийн системтэй болох тухай юм.

Худалдан авалт хийхээсээ өмнө гэрт байгаа зүйлсээ шалгаж, жагсаалтаа гаргаад, төсвөө тогтоочихвол гэнэтийн зардал эрс багасна.

Мөн хүүхдээ сонголт хийх үйл явцад оролцуулснаар хичээлийн хэрэгслээ бэлдэхийн зэрэгцээ мөнгө, хэрэгцээ, хариуцлагын талаар бодит ойлголт өгч чадна.

Хичээлийн бэлтгэлээ эхлэх гэж байгаа бол эхлээд үнэгүй A4 checklist-ээ татаж аваад жагсаалтаа гаргаарай.

👉 Хичээлийн бэлтгэлийн төсөв хянах checklist татах

Түгээмэл асуултууд

Хичээлийн бэлтгэлийн төсвөө хэрхэн эхлүүлж төлөвлөх вэ?

Эхлээд гэрт байгаа дахин ашиглах боломжтой зүйлсээ шалгаж, дараа нь шинээр авах зүйлсийн жагсаалт гаргана. Үүний дараа үнийн судалгаа хийж, боломждоо тохирсон нийт төсөв тогтоох нь зөв.

Хямдралтай үед худалдан авалт хийхдээ юуг анхаарах вэ?

Хямдарсан эсэхээс өмнө тухайн бүтээгдэхүүн жагсаалтад байгаа эсэх, үнэхээр хэрэгтэй эсэхийг шалгаарай. Хэрэггүй бүтээгдэхүүн хямдарсан байсан ч хэмнэлт болохгүй.

Хүүхдийн хүслийг хэрхэн зохицуулах вэ?

Хэрэгцээ болон хүслийн ялгааг хамт ярилцаж, тодорхой төсөв дотор өөрөөр нь сонголт хийлгэж болно.

Хуучин хичээлийн хэрэгслийг дахин ашиглаж болох уу?

Тийм. Ашиглах боломжтой цүнх, ном, шугам, харандааны сав, хувцас болон бусад хэрэгслийг дахин ашиглах нь хичээлийн бэлтгэлийн зардлыг бууруулах энгийн арга юм.